Lokaal gezinsbeleid voor lokale besturen
De afgelopen jaren vroegen we aan gezinnen zelf wat ze nodig hebben. De Gezinsenquête en het Gezinskabinet gaven daarvan een heel concreet beeld. Snel werd duidelijk dat het lokale beleidsniveau een belangrijke rol te spelen heeft.
De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) wil lokale besturen ondersteunen bij het voeren van een eigen lokaal gezinsbeleid. Ze klopten aan bij het Kenniscentrum Gezinswetenschappen om gemeenten te bevragen over hun noden. Studenten Gezinswetenschappen werken actief mee aan dit onderzoek.
Wat hebben lokale besturen nodig voor een sterk geïntegreerd lokaal gezinsbeleid?
VVSG wilde zicht krijgen op de visie en uitvoering van een geïntegreerd gezinsbeleid door Vlaamse steden en gemeenten en hoe ze daarin ondersteund willen worden. Deze vraag sloot grotendeels aan bij een eerdere bevraging van lokale besturen over hun gezinsbeleid (Luyten, Emmery, & Rondelez, 2014).
In het kader van het vak 'Gezinsbeleid' stapten derdejaars studenten Gezinswetenschappen tijdens het academiejaar 2024-2025 elk naar een gemeente om deze vragen voor te leggen; 97 steden en gemeenten namen deel aan de bevraging.
Ze beantwoordden vragen over:
- hun visie;
- hoe ze aan een geïntegreerd gezinsbeleid vorm geven;
- hoe het gezinsbeleid vorm krijgt via het Huis van het Kind, het Sociaal Huis, voorschoolse kinderopvang, buitenschoolse opvang en activiteiten en flankerend onderwijsbeleid;
- wat de sterktes en knelpunten zijn;
- welke ondersteuning ze wensen.
Naast het perspectief van lokale overheden, kwam in dit onderzoek ook het perspectief van gezinnen aan bod.
Het onderzoeksteam schreef op basis van (de bevindingen van) eerdere bevragingen bij ouders (o.a. Gezinsenquête, 2021; Gezinskabinet, 2024), jaarverslagen van organisaties enz. een review. Deze review biedt een overzicht van de vragen en ondersteuningsnoden van gezinnen en wat voor gezinnen ondersteunend is.
Onderzoeksresultaten
De resultaten werden door het onderzoeksteam verwerkt in een eindrapport, een samenvatting en enkele deelrapporten die je hiernaast kan downloaden.
Daarnaast brachten we op basis van (internationaal) onderzoek bij ouders, jaarverslagen van organisaties enz. het gezinsperspectief in beeld: Wat zijn de vragen en zorgen van gezinnen? Welke ondersteuningsnoden hebben ze? Wat is voor hen ondersteunend? Ook dat deelrapport vind je hiernaast.
Inspiratiedag VVSG
Op de inspiratiedag van de VVSG op 26 februari 2026 in Antwerpen gaven Kathleen, Sighile en Kristien twee sessies over dit onderzoek:
- een toelichting over de onderzoeksbevindingen: bekijk de presentatie
- een interactieve sessie over tools die steden en gemeenten (kunnen) inzetten om tot een geïntegreerd gezinsbeleid te komen: bekijk de presentatie
Download alle rapporten
We zijn zeer blij met de inspirerende medewerking van heel wat lokale partners, voor de tijd die ze namen om onze studenten te woord te staan of om de vragenlijst in te vullen. Hun betrokkenheid leverde een rijk en genuanceerd beeld op van hoe Vlaamse steden en gemeenten vandaag werken aan een geïntegreerd gezinsbeleid en welke ondersteuning daarbij gewenst is.
De bevindingen van dit onderzoek vormen een belangrijke opstap voor de ontwikkeling van ondersteuningsmateriaal en -trajecten voor steden en gemeenten. Zowel VVSG als het onderzoeksteam gaan daar verder mee aan de slag.
